kreatywnie o prawie.

Jako podsumowanie 2025 r. wybrałem pięć orzeczeń polskich sądów wydanych w sprawach ważnych dla codziennej pracy twórców i działaczy kultury. Zapraszam do lektury i życzę Wam wspaniałego nowego roku!

Wiedzieliście, że każda polska gmina musi powołać takie gremium i przeciwdziałać przemocy domowej? Również przedstawiciele instytucji kultury i świata nauki zostają niekiedy ważnym partnerem władz lokalnych w szeroko pojętej profilaktyce oraz przeciwdziałaniu takim problemom społecznym. W artykule opisuję, dlaczego warto zainteresować się udziałem w Zespole Interdyscyplinarnym. Do podjęcia tego tematu zainspirowały mnie setki szkoleń i rozmów, które poprowadziłem z kadrami samorządów w całym kraju.

W dzisiejszym wpisie wyjątkowo pochwalę się… ponieważ okazja jest również wyjątkowa. 6 listopada 2024 r. odebrałem przyznaną mi przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

Na początek roku temat nietypowy jak na ten blog, za to nadzwyczaj aktualny. Od 15 lutego br. wiele podmiotów publicznych i prywatnych ma obowiązek wprowadzić nowy dokument czyli tzw. Standardy Ochrony Małoletnich. Jest to zbiór zasad i procedur służących ochronie dzieci przed krzywdzeniem w jednostce, w której przebywają. Tą zmianę możecie kojarzyć głównie z przedszkolami i szkołami, chociaż dotyczy również większości instytucji kultury. Ze Standardami mogą zetknąć się także przedstawiciele szkolnictwa wyższego, ale czy uczelnie muszą opracować takie zasady na swój użytek? W artykule opisałem stosowanie Standardów z perspektywy pracy sektora kultury i nauki.

Instytucje kultury niekiedy prowadzą zajęcia poza swoją siedzibą, do czego – paradoksalnie – przyczyniła się również epidemia. Jako alternatywę dla spotkań online można zaproponować np. plenery malarskie czy spacery po okolicy, kiedy to kursanci pod okiem instruktora mają za zadanie wykonać fotografię na zadany temat, np. architektury miejskiej. Później efekty takiego „spaceru fotograficznego” są zwykle publikowane na fanpage danej instytucji lub w broszurach i pamiątkowych albumach. Mimo szeroko ujętego tzw. „prawa panoramy”, nie możemy jednak fotografować wszystkiego, a tym bardziej publikować.

Od 1 stycznia 2022 r. przedsiębiorcy zyskają możliwość dodatkowego odliczenia od podatku dochodowego 50% kosztów poniesionych na rzecz instytucji kultury, klubów sportowych lub uczelni artystycznych. W artykule przedstawiam szczegóły nowego rozwiązania nazywanego „ulgą sponsoringową” lub „ulgą na CSR” – w zakresie działalności kulturalnej i sportowej.

Podobno wyrazem największego szacunku dla autora jest… ukraść jego dzieło. Nie zmienia to jednak faktu, że taki czyn podlega karze, łącznie z pozbawieniem wolności. W maju br. Policja zatrzymała 52-letnią kobietę i 50-letniego mężczyznę, którym zarzucono kradzieże rzadkich książek historycznych i monografii z biblioteki w Gdyni. Sprawców wykryto, ponieważ książki wystawiali na portalach aukcyjnych. Nie jest to jednak przypadek odosobniony.

14 września 2020 r. Muzeum Józefa Czechowicza w Lublinie poinformowało na swoim fanpage’u, że znaleziono u nich kilkanaście nieznanych wierszy Mirona Białoszewskiego. Co więcej, są nagrane na taśmie magnetofonowej podczas wieczoru autora, który odbył się w muzeum 8 kwietnia 1976 r. Czyta je sam poeta (!).